تفاوت هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق به زبان خیلی ساده (با مثال‌های واقعی)

تا حالا شده بخوای بفهمی فرق هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق چیه ولی با یه عالمه اصطلاح پیچیده و مفاهیم سخت مواجه بشی؟
نگران نباش، چون توی این مقاله قراره همه‌چیز رو خیلی ساده، با مثال‌های واقعی توضیح بدیم. جوری که یه بچه ۵ ساله هم بفهمه و یه پدربزرگ ۹۰ ساله هم لذت ببره!

هوش مصنوعی (AI) چیه؟

اول بریم سراغ مفهوم اصلی: هوش مصنوعی.
هوش مصنوعی یعنی وقتی یه کامپیوتر یا دستگاه بتونه کاری بکنه که قبلاً فقط انسان بلد بود. مثل فکر کردن، تصمیم گرفتن، یاد گرفتن یا حل کردن یه مسئله.

مثال ساده:

فرض کن یه ربات توی خونه داری که وقتی تو ناراحتی، اون می‌فهمه و میاد بهت می‌گه: «می‌خوای موزیک شاد بزارم؟»
اینجا اون ربات از هوش مصنوعی استفاده کرده که حالت روحی‌تو بفهمه.

کاربرد واقعی:

• دستیار صوتی گوشی (مثل Siri یا Google Assistant)
• فیلتر کردن ایمیل‌های اسپم
• دوربین‌های هوشمند تشخیص چهره

هوش مصنوعی یه چتر بزرگه که زیرش چیزهای مختلفی قرار می‌گیرن، مثل یادگیری ماشین و یادگیری عمیق.

یادگیری ماشین (Machine Learning) یعنی چی؟

یادگیری ماشین یه زیرشاخه از هوش مصنوعیه.
اینجا قضیه اینه که کامپیوتر خودش یاد می‌گیره. یعنی بهش یه سری داده می‌دی، و اون از روی این داده‌ها خودش الگوریتم می‌سازه و پیش‌بینی می‌کنه یا تصمیم می‌گیره.

مثال ساده:

فرض کن به یه بچه نشون بدی که گربه چیه، سگ چیه. هی عکس گربه و سگ بهش نشون می‌دی، تا کم‌کم خودش یاد بگیره تفاوتشون چیه.
یادگیری ماشین هم همینه. به کامپیوتر داده می‌دی، اون یاد می‌گیره.

مثال واقعی:

• پیشنهاد فیلم توی نتفلیکس یا نماوا
• تشخیص اینکه توی یه عکس گربه هست یا سگ
• پیش‌بینی قیمت دلار یا بورس

دیگه لازم نیست دنبال آموزش‌های هوش مصنوعی بگردی!
با عضویت رایگان در خبرنامه، هر هفته آموزش‌های کاربردی هوش مصنوعی رو مستقیم توی ایمیل و پیامکت دریافت کن!
برای عضویت در خبرنامه کلیک کنید

یادگیری عمیق (Deep Learning) چیه؟

حالا بریم سراغ یادگیری عمیق. این یکی یه مدل پیشرفته‌تر از یادگیری ماشینه.
تو یادگیری عمیق، از یه چیز عجیب و غریب به نام شبکه عصبی مصنوعی استفاده می‌شه.
این شبکه‌ها طوری طراحی شدن که شبیه مغز انسان کار کنن. مغز ما نورون داره، اینا هم نود (node) دارن که شبیه نورون هستن.

مثال ساده:

فرض کن یه بچه چند ماهه رو هی صدای سگ و گربه پخش کنی، عکس نشون بدی، اونم کم‌کم با ترکیب صدا، تصویر و حس‌ها، یاد می‌گیره تفاوت رو تشخیص بده.
یادگیری عمیق هم دقیقاً همین کار رو با حجم زیاد داده انجام می‌ده.

مثال واقعی:

• ترجمه‌ی زنده گوگل ترنسلیت
• سیستم رانندگی خودکار تسلا
• تشخیص بیماری سرطان از روی عکس رادیولوژی

فرق‌ها رو با هم جمع‌بندی کنیم:

می‌خوای به دنیای هوش مصنوعی وارد بشی؟
الان ثبت‌نام کن و به تمام آموزش‌ها، دوره‌ها و مقالات ویژه دسترسی داشته باش.
برای عضویت در سایت کلیک کنید

یه مثال ترکیبی برای درک بهتر:

فرض کن یه اپلیکیشن تشخیص چهره داریم:

• هوش مصنوعی باعث می‌شه اپ بفهمه این یه چهره‌ی انسانه یا نه
• یادگیری ماشین باعث می‌شه اپ یاد بگیره که این چهره مربوط به کیه (مثلاً علی یا نسترن)
• یادگیری عمیق باعث می‌شه اپ حتی وقتی علی عینک زده یا نور کم باشه، باز هم تشخیصش بده!

چرا دونستن این مفاهیم مهمه؟

چون الان تو دنیایی زندگی می‌کنیم که همه‌چی داره با این فناوری‌ها پیش می‌ره.
اگه نفهمیم چی به چیه، عقب می‌مونیم. حتی اگه برنامه‌نویس یا مهندس هم نباشیم، باید بفهمیم این سیستم‌ها چجوری دارن روی زندگی‌مون اثر می‌ذارن.

نمی‌خوای از بقیه عقب بیفتی؟
عضو شبکه های اجتماعی ما شو و هر روز از جدیدترین مطالب هوش مصنوعی باخبر شو!
عضویت در کانال تلگرام | عضویت در گروه واتساپ | پیج اینستاگرام

جمع‌بندی نهایی

• هوش مصنوعی یعنی وقتی کامپیوتر مثل انسان فکر می‌کنه
• یادگیری ماشین یعنی کامپیوتر با داده آموزش می‌بینه
• یادگیری عمیق یعنی کامپیوتر با ساختاری شبیه مغز انسان، بهتر یاد می‌گیره

با دونستن این مفاهیم، دیگه وقتی کسی گفت: «این با دیپ لرنینگ کار می‌کنه»، تو هم می‌دونی دقیقاً یعنی چی!